Onderzoek naar sepsis moet anders

24 april 2015 | Bron: Medisch Contact

In twintig jaar tijd zijn er heel veel klinische trials uitgevoerd met als doel een manier te vinden om de sterfte door sepsis te verlagen. ‘Op één na, waren alle uitkomsten negatief’, zegt Tom van der Poll, hoogleraar interne geneeskunde aan het AMC. ‘Die uitzondering was geactiveerd proteïne C, dat is tien jaar geregistreerd geweest als sepsismiddel. Maar toen later bleek dat het de sterfte toch niet deed dalen, is het weer van de markt gehaald.’

Sepsis is een belangrijke doodsoorzaak, ook in Nederland. Van der Poll: ‘Naar schatting belanden er jaarlijks tegen de 10 duizend mensen met een sepsis op de ic, dat is ongeveer 11 procent van alle ic-opnames. En ongeveer één op de vier van hen overlijdt. De mensen die het overleven hebben vaak te kampen met langdurige fysieke en cognitieve problemen, meer nog dan andere patiënten die op de IC hebben gelegen.’ Het besef dat sepsis een belangrijk gezondheidsprobleem is – en in arme landen nog veel meer dan hier – is echter niet wijdverspreid, zegt Van der Poll: ‘Mensen weten niet wat sepsis is, en dat het zo vaak een rol speelt bij overlijden. Dat maakt uit, want daardoor komt er minder geld beschikbaar voor onderzoek en implementatie van maatregelen. Voor tbc, malaria en hiv/aids is veel aandacht en geld, voor sepsis veel te weinig. Terwijl ook in Afrika sepsis, door huis-tuin-en-keukenbacteriën zoals pneumokokken, een belangrijke doodsoorzaak is.’

Het lastige aan sepsis is dat het geen eenvormige aandoening is. Van der Poll: ‘Meer een verzamelbak van ellende, met een paar overeenkomsten: ontstekingsverschijnselen en schade. Het maakt nogal wat uit of het gaat om een jongvolwassene die heel snel een meningokokkensepsis ontwikkelt, of om een oudere die al dagen kwakkelt, op basis van een gaatje in de darm. Maar bij trials testen we wel op al die verschillende patiënten tegelijk.’ Het nadeel daarvan werd duidelijk in studies naar medicijnen die mogelijk voor een subgroep wél werkzaam zijn, zoals TNF-remmers. Daar zijn zestien onderzoeken naar uitgevoerd, en geen enkel toonde effect op de overleving aan. Maar bij subgroepen zou dat wel degelijk het geval kunnen zijn.

Lees verder

Lees verder op: Medisch Contact